ادامه مبحث طراحی سیستم خبره
بيت با هدف عمومي، به همان عنوان پوسته ی سيستمهاي خبره اشاره ميكند. همانگونه كه در شكل ميبينيم پوسته موتور رابط براي كاربر، يك سيستم توضيحي و گاهي اوقات يك ويرايشگر بانك اطلاعات را فراهم خواهد كرد.
با دادن يك نوع جديد مسئله براي حل بطور معمول ما ميتوانيم يك پوسته که مجموعهاي کامل از پشتيباني براي مسئله را در بردارد فراهم آوريم بنابراين همه كاري كه ما بايد ب كنيم فراهم آوردن يك دانش خبره ميباشد.
مقادير زيادي از پوستههاي تجاري وجود دارد كه هر كدامشان براي دستههايي با تفاوت جزئي از مسايل مناسب هستند. سيستمهاي خبرهاي كه در صنعت كاربر دارند هم يستمهاي خبره براي طراحي پوستهاند و هم سيستمهاي خبرهاي كه توسط پوستههاي آماده نوشته ميشوند ميباشند .
استفاده از پوسته براي نوشتن سيستم در حالت كلي، در مقايسه با ايجاد يك سيستم خبره از ابتدا، بطور قابل ملاحظهاي هزينه و زمان براي ايجاد يك سيستم جزئ را كاهش خواهد داد.
1-3 ) انتخاب مسئله
نوشتن يك سيستم خبره بطور كلي زمان و هزينه زيادي را صرف خواهد كرد. براي جلوگيري از هزينه اشكالات بوجود آمده، مردم يك مجموعه از راهنمائيها براي تعيين كردن اينكه آيا يك مسئله براي استفاده از سيستم خبره مناسب است يا نه، فراهم كردهاند:
1) احتياج به راهحل بايد ارزش هزينه صرف شده براي اين امر را داشته باشد. بايد يك برآورد واقعي از هزينهها و سود در بردارندهي آن وجود داشته باشد.
2) يك انسان خبره در همهي شرايطي كه به او نياز است در دسترس نيست.
v اگر دانش يك انسان خبره بطور گستردهاي در دسترس است غير محتمل بنظر ميرسد كه ايجاد يك سيستم خبره ارزشمند باشد.
بهرحال از مكانهايي نظير اكتشاف و نفت ممكن است دانش خبرهاي كه مي تواند بسيار ارزان و بوسيله يك سيستم خبره در هر زماني كه مورد نياز است بسيار راحتتر باشد تا سراغ يك انسان خبره رفتن
3) مسئله ممكن است با تكنيكهاي نظير تكنيك استدلال سمبوليك [1] حل شود و ديگر نيازي به مهارتهاي فيزيكي با ذهني نباشد.
4) مسئله يك ساختار مناسب دارد و به دانش آنچناني نياز ندارد.
5) مسئله نميتواند به راحتي با روشهاي محاسباتي سنتی حل شود.
v اگر يك الگوريتم خوب براي راهحل مسئله وجود دارد، شما نميخواهيد از سيستم خبره استفاده كنيد.
6- مسئله در يك وسعت و اندازهي مناسب است.
v بطور معمول شما در مسايلي كه نياز به خبرههاي با تخصص بالا دارند،به سیستمهای خبره احتياج داريد، اما همين ممكن است زمان اندكي براي حل شدن بدست يك انسان خبره نياز داشته باشد.
بايد اينكه تنها يك رنج كوچك از مسايل براي تكنولوژي سيستمهاي خبره مناسب هستند، كاملاً روشن شود. بهرحال با دادن يك مسئلهي مناسب ، سيستمهاي خبره ميتواند منافع زيادي را بدنبال داشته باشند. سيستمها پيشرفت داده شدهاند، براي مثال براي كمك به آناليز نمونههاي جمعآوري شده در اكتشاف نفت و براي كمك براي تنظيم كردن سيستم كامپيوتر و ميبينيم كه هر دوي اين سيستمها بصورت گستردهاي استفاده ميشوند و مقادير زيادي از پول را ذخيره ميكنند.
1-4) مهندسي دانش [1]
با گرفتن اين تصميم كه مسئلهي شما براي يك سيستم خبره مناسب است شما نياز داريد تا دانش و اطلاعات را از يك خبره دربارهي اين مسئله گردآوري نمائيد و آنرا در قابل يك سيستم خبره با كمك پوستهاي عرضه داريد. اين، كار يك مهندس دانش است البته با داشتن يك همكاري نزديك با كاربر و خبره.
براي فراهم آوردن دانش از يك مهندسي دانش، زبان هوش مصنوعي يا AI[2] و معرف خبره است. و بايد قادر باشد تا يك پوستهي سيستم خبرهي مناسب پيدا كند و بتواند به جمعآوري دانش از خبره و پيادهسازي دانش در يك بانك اطلاعاتي درست و مناسب بپردازد. مهندس دانش حتي ميتواند دانش اوليهاي راجع به آن حوزه نداشته باشد. خبره، مهندس دانش بايد در ابتدا مقداري با حوزهي مسئلهي خود آشنايي پيدا كند.
بعد از آن گفتگو با خبره آغاز ميشود. بطور معمول يك خبره يك سري از مسايل را ميداند و روشهاي حل آنها را نيز توضيح ميدهد. مهندس دانش قواعد را از اين مسايل و راهحلها خارج كرده و آنها را با خبره در ميان ميگذارد.
درست مشابه اكثر نرمافزارها، سيستمي كه كاربر با آن راحت نباشد، چيز بيهودهاي خواهد بود.
بنابراين طريقهي طراحي بايد در يك ارتباط متقابل نزديك با كاربران باشد، همانطور كه در مقدمه شرح داده شد. سيكل اوليهي تهيهي نرمافزار بايد پيشرفت سريع ساختار اوليه و آزمايش مداوم و امتحان كردن بوسيلهي كاربر و خبره باشد، براي اينكه ببينند آيا سيستم رضايتبخش است يا نه.
به منظور پيشرفت ساختار اوليه، مهندس خبره بايد يك تصميم ابتدايي براي ارائهي اطلاعات مناسب و روش تبادل اطلاعات بگيرد (براي مثال قواعد، قواعد + چارچوب: سلسل پسرونده با پيشرونده …). براي امتحان اين تصميمهاي طراحي اوليه، نمونه اوليه ممكن است تنها يك بخش كوچك از كل مسئله را حل كند. اگر به نظر برسد كه روش مورد استفاده براي اين قسمت كوچك خوب كار كند، بنابراين ارائهي بقيهي دانش در فرم مشابه ارزش تحقيق و سعي و تلاش را خواهد داشت.
پيشرفت سيستم خبره در حدود 5 الي 10 سال پيش بصورت بسيار حرفهاي بود. پوستههاي سيستم خبره بطور گستردهاي در حال استفادهاند اما هنوز براي حل مسايل بسيار سادهاي استفاده ميشوند.